جای بخیه پروتز سینه معمولاً طی ماه‌ها صاف‌تر و کم‌رنگ‌تر می‌شود، اما نمی‌توان حذف کامل آن را تضمین کرد. بسیاری از زنان بعد از پروتز نیز قادر به شیردهی هستند؛ بااین‌حال، محل برش، جای قرارگیری پروتز و میزان آسیب احتمالی به عصب‌ها یا مجاری شیر می‌تواند بر مقدار شیر اثر بگذارد. مراقبت مرحله‌ای از زخم و پایش وزن نوزاد، دو اصل مهم این مسیر هستند.
پاسخ سریع درباره اسکار و شیردهی بعد از پروتز
برای کاهش جای زخم، مهم‌ترین کار در روزهای نخست استفاده از کرم‌های گران‌قیمت نیست؛ بلکه باید از عفونت، بازشدن زخم و کشیده‌شدن محل بخیه جلوگیری کرد. ژل سیلیکونی و ماساژ زمانی مطرح می‌شوند که پوست کاملاً بسته شده باشد و جراح اجازه استفاده بدهد.
پروتز سینه نیز معمولاً مانع مطلق شیردهی نمی‌شود. براساس راهنمای جراحی سینه و شیردهی CDC، بیشتر افرادی که جراحی سینه یا نوک پستان داشته‌اند می‌توانند مقداری شیر تولید کنند، اما ممکن است شیرشان برای تأمین کامل نیاز نوزاد کافی نباشد.
جای بخیه پروتز سینه در کدام قسمت قرار می‌گیرد؟
محل اسکار به روشی بستگی دارد که جراح برای واردکردن پروتز انتخاب کرده است. سه محل رایج عبارت‌اند از چین طبیعی زیر سینه، اطراف هاله و زیر بغل. هر مسیر از نظر میزان دیده‌شدن اسکار، دسترسی جراح و احتمال آسیب به ساختارهای مرتبط با شیردهی ویژگی متفاوتی دارد.
| محل برش | وضعیت احتمالی اسکار | ملاحظات مربوط به شیردهی |
|---|---|---|
| چین زیر سینه | معمولاً در تاخوردگی طبیعی سینه پنهان می‌شود | از هاله، نوک پستان و مجاری مرکزی فاصله بیشتری دارد |
| اطراف هاله | ممکن است در مرز تغییر رنگ هاله کمتر دیده شود | بسته به عمق و مسیر برش، احتمال آسیب به عصب‌ها یا مجاری شیر بیشتر است |
| زیر بغل | روی خود سینه اسکاری ایجاد نمی‌شود | معمولاً فاصله زیادی از ساختارهای شیردهی دارد، اما برای تمام افراد و انواع پروتز مناسب نیست |
این جدول به معنی برتری قطعی یک روش نیست. جراح باید فرم سینه، اندازه پروتز، وضعیت پوست، سابقه جراحی و برنامه احتمالی بارداری و شیردهی را هم‌زمان در نظر بگیرد.
اسکار بعد از پروتز سینه چگونه تغییر می‌کند؟
اسکار بخشی طبیعی از فرایند ترمیم پوست است. در هفته‌ها و ماه‌های اول ممکن است جای بخیه صورتی، قرمز، سفت، حساس یا اندکی برجسته باشد. با بازآرایی کلاژن و کاهش خون‌رسانی اضافه، معمولاً اسکار به‌تدریج نرم‌تر، صاف‌تر و کم‌رنگ‌تر می‌شود.
براساس راهنمای اسکار NHS، فرایند محوشدن نسبی اسکار ممکن است تا دو سال یا بیشتر ادامه داشته باشد. بنابراین ظاهر زخم در ماه دوم، نتیجه نهایی جراحی محسوب نمی‌شود.
| مرحله تقریبی | وضعیت معمول اسکار | اقدام اصلی |
|---|---|---|
| روزها و هفته‌های نخست | زخم تازه، بخیه، چسب یا پانسمان | پیشگیری از عفونت و بازشدن زخم |
| پس از بسته‌شدن پوست | قرمزی، سفتی یا حساسیت خفیف | آغاز مراقبت ضداسکار با اجازه جراح |
| ماه‌های بعد | کم‌شدن قرمزی و نرم‌ترشدن تدریجی | ادامه مراقبت و بررسی تغییرات |
| یک تا دو سال | بلوغ بیشتر اسکار | ارزیابی درمان تخصصی در صورت باقی‌ماندن مشکل |
این زمان‌ها تقریبی‌اند. عفونت، کشش محل زخم، سیگار، سابقه کلوئید، رنگ و نوع پوست، بیماری‌های زمینه‌ای و روش بخیه می‌توانند مسیر ترمیم را تغییر دهند.
چگونه جای بخیه پروتز سینه را کمتر کنیم؟
۱. دستور جراح درباره پانسمان و استحمام را رعایت کنید
نوع چسب، پانسمان، بخیه و روش بستن زخم در همه افراد یکسان نیست. به همین دلیل، نمی‌توان یک زمان عمومی برای حمام‌کردن، برداشتن چسب یا تعویض پانسمان تعیین کرد.
زخم را خودسرانه با الکل، بتادین، آب‌اکسیژنه یا ترکیبات خانگی تمیز نکنید؛ مگر اینکه جراح همان روش را توصیه کرده باشد. بعضی مواد ضدعفونی‌کننده می‌توانند پوست تازه را تحریک کنند یا روند ترمیم را مختل سازند.
۲. از کشش روی محل بخیه جلوگیری کنید
کشش مکرر یکی از عوامل نامطلوب برای پهن‌شدن اسکار است. فعالیت بازو، بلندکردن اجسام، ورزش و نوع خوابیدن باید مطابق برنامه جراح افزایش پیدا کند. بازگشت زودهنگام به تمرین سنگین می‌تواند فشار بیشتری به بخیه‌های داخلی و خارجی وارد کند.
سوتین طبی نیز باید دقیقاً طبق نظر جراح استفاده شود. مدل بسیار تنگ یا نامتناسب ممکن است روی خط بخیه اصطکاک یا فشار غیرضروری ایجاد کند.
۳. سیگار و قلیان را کنار بگذارید
نیکوتین باعث تنگ‌شدن عروق و کاهش خون‌رسانی بافت می‌شود. این وضعیت می‌تواند احتمال دیرجوش‌خوردن زخم، بازشدگی و عفونت را افزایش دهد. درباره زمان قطع سیگار، قلیان، ویپ و محصولات حاوی نیکوتین باید با جراح صحبت شود.
۴. پروتئین و مواد مغذی کافی دریافت کنید
ترمیم زخم به دریافت انرژی، پروتئین و ریزمغذی‌های کافی نیاز دارد. رژیم بسیار محدودکننده بلافاصله پس از جراحی انتخاب مناسبی نیست. تخم‌مرغ، گوشت، مرغ، ماهی، حبوبات، لبنیات و منابع ویتامین C می‌توانند در یک برنامه غذایی متعادل قرار بگیرند.
مصرف مکمل با دوز بالا بدون تجویز پزشک ضروری نیست. بعضی مکمل‌ها ممکن است با داروها تداخل داشته باشند یا خطر خونریزی را تغییر دهند.
۵. ژل یا ورق سیلیکونی را در زمان درست شروع کنید
محصولات سیلیکونی از رایج‌ترین گزینه‌های غیرتهاجمی برای کاهش قرمزی، برجستگی و ناراحتی اسکار هستند. بااین‌حال، نباید روی زخم باز، مرطوب، عفونی یا دارای دلمه فعال استفاده شوند.
زمان مناسب زمانی است که سطح پوست کاملاً بسته شده و جراح استفاده از محصول را تأیید کرده باشد. در راهنمای اسکار بیمارستان دانشگاهی کمبریج استفاده منظم از ژل یا ورق سیلیکونی برای چند ماه مطرح شده است. مدت استفاده باید با دستور محصول و نظر پزشک هماهنگ شود.
شواهد درباره میزان اثر سیلیکون کاملاً یکدست نیست. یک مرور کاکرین درباره ورق سیلیکونی و اسکار هیپرتروفیک احتمال بهبود خفیف شدت اسکار و درد را مطرح می‌کند، اما قطعیت شواهد را پایین می‌داند. بنابراین سیلیکون گزینه‌ای رایج و منطقی است، نه درمانی با نتیجه تضمین‌شده.
۶. ماساژ را فقط پس از بسته‌شدن زخم آغاز کنید
ماساژ زودهنگام می‌تواند زخم را تحریک یا باز کند. پس از ترمیم کامل پوست و با اجازه جراح، ماساژ ملایم ممکن است به نرم‌شدن بافت، کاهش حساسیت و بهترشدن حرکت پوست روی بافت زیرین کمک کند.
مراحل معمول ماساژ عبارت‌اند از:
- دست‌ها و پوست را تمیز و خشک کنید.
- مقدار کمی مرطوب‌کننده ساده و بدون عطر استفاده کنید.
- با نوک دو انگشت، پوست را با حرکات ملایم دایره‌ای حرکت دهید.
- سپس حرکت را در امتداد و عرض اسکار انجام دهید.
- فشار را به‌تدریج و فقط تا حد قابل تحمل افزایش دهید.
- در صورت درد، التهاب، تاول یا بازشدن پوست، ماساژ را متوقف کنید.
روغن زیتون، ویتامین E و روغن‌های گیاهی مزیت قطعی و اثبات‌شده‌ای نسبت به مرطوب‌کننده ساده ندارند و در بعضی افراد موجب حساسیت پوستی می‌شوند.
۷. اسکار را از آفتاب محافظت کنید
قرارگرفتن اسکار تازه در معرض نور خورشید می‌تواند باعث تیرگی بیشتر آن شود. اگر محل بخیه در معرض آفتاب قرار می‌گیرد، آن را با لباس بپوشانید یا پس از بسته‌شدن کامل زخم از ضدآفتاب با SPF حداقل ۳۰ استفاده کنید.
NHS توصیه می‌کند محافظت از اسکار در برابر آفتاب دست‌کم در سال اول ادامه داشته باشد. در مورد خط بخیه زیر سینه، پوشش لباس معمولاً محافظت کافی ایجاد می‌کند.
از کجا بفهمیم جای بخیه طبیعی نیست؟
هر برجستگی روی خط بخیه کلوئید نیست. اسکار هیپرتروفیک در محدوده برش باقی می‌ماند و ممکن است با گذشت زمان صاف‌تر شود. کلوئید می‌تواند از مرز زخم اولیه فراتر برود و بدون درمان به رشد خود ادامه دهد.
| وضعیت | ظاهر معمول | اقدام مناسب |
|---|---|---|
| اسکار خطی طبیعی | خط صورتی یا قرمز که به‌تدریج کم‌رنگ می‌شود | مراقبت معمول و پیگیری |
| اسکار هیپرتروفیک | برجسته و سفت، اما محدود به مرز برش | ارزیابی پزشک در صورت ماندگاری یا ناراحتی |
| کلوئید | رشد بافت برجسته فراتر از مرز زخم | مراجعه به متخصص پوست یا جراح |
| عفونت یا مشکل زخم | گرمی، ترشح، بوی بد، درد افزایشی یا بازشدگی | تماس سریع با جراح |
افرادی که قبلاً پس از سوراخ‌کردن گوش، جراحی یا آسیب پوستی کلوئید ساخته‌اند، باید این سابقه را پیش از پروتز به جراح اطلاع دهند.
چه زمانی درمان‌های تخصصی اسکار مطرح می‌شوند؟
اگر اسکار پس از طی دوره ترمیم همچنان بسیار قرمز، برجسته، دردناک، خارش‌دار یا تیره باشد، پزشک ممکن است درمان‌های تخصصی را بررسی کند. انتخاب درمان براساس نوع اسکار، زمان گذشته از جراحی، رنگ پوست و سابقه کلوئید انجام می‌شود.
گزینه‌های احتمالی شامل موارد زیر است:
- تزریق کورتیکواستروئید برای بعضی اسکارهای برجسته یا کلوئیدی؛
- لیزر عروقی برای کاهش قرمزی بعضی اسکارها؛
- لیزر فرکشنال برای بهبود بافت اسکار در زمان مناسب؛
- میکرونیدلینگ در افراد منتخب و پس از بلوغ کافی زخم؛
- جراحی اصلاح اسکار در موارد محدود.
لیزر یا میکرونیدلینگ نباید صرفاً براساس تعداد ماه‌های گذشته از عمل انجام شود. ابتدا باید مشخص شود زخم کاملاً ترمیم شده، عفونتی وجود ندارد و نوع درمان با ویژگی اسکار سازگار است.
آیا بعد از پروتز سینه می‌توان شیر داد؟
بله، بسیاری از زنان بعد از پروتز می‌توانند به نوزاد خود شیر بدهند. مسئله اصلی این نیست که پروتز همیشه شیردهی را متوقف می‌کند؛ بلکه باید دید بافت غده‌ای، مجاری و عصب‌های لازم برای تولید و خروج شیر تا چه اندازه حفظ شده‌اند.
در بعضی زنان، تولید شیر کامل است. برخی دیگر مقداری شیر تولید می‌کنند اما نوزاد به شیر دوشیده‌شده یا شیر کمکی نیز نیاز پیدا می‌کند. نتیجه معمولاً تا زمانی که فرد واقعاً شیردهی را شروع نکند، با قطعیت قابل پیش‌بینی نیست.
چه عواملی بر مقدار شیر بعد از پروتز اثر می‌گذارند؟
محل برش
برش اطراف هاله ممکن است بخشی از عصب‌ها یا مجاری شیر را درگیر کند. خطر دقیق به عمق، جهت و وسعت برش بستگی دارد. وجود یک خط اسکار دور هاله نیز الزاماً به معنی جداشدن کامل نوک پستان از بافت زیرین نیست.
برش چین زیر سینه معمولاً فاصله بیشتری از عصب‌ها و مجاری مرکزی دارد. به همین دلیل، برای فردی که شیردهی آینده برایش اولویت دارد، این موضوع باید در جلسه پیش از عمل بررسی شود.
محل قرارگیری پروتز
CDC اعلام می‌کند پروتزهای زیر عضله معمولاً کمتر از پروتزهای قرارگرفته روی عضله بر تولید شیر اثر می‌گذارند. این موضوع یک احتمال کلی است و نمی‌تواند موفقیت شیردهی را برای یک فرد تضمین کند.
پروتز همراه با لیفت یا کوچک‌کردن سینه
پروتز تنها را نباید با لیفت یا ماموپلاستی کاهشی یکسان دانست. در جراحی لیفت ممکن است هاله جابه‌جا شود و در ماموپلاستی کاهشی بخشی از بافت پستان برداشته شود. هرچه دستکاری بافت، مجاری و عصب‌ها بیشتر باشد، احتمال اثر بر شیردهی نیز می‌تواند افزایش پیدا کند.
وضعیت سینه پیش از عمل
گاهی علت کوچک‌بودن سینه، کم‌بودن بافت غده‌ای است. در چنین شرایطی ممکن است فرد حتی بدون جراحی نیز با تولید شیر کمتر مواجه می‌شد. بنابراین هر کمبود شیری پس از زایمان را نمی‌توان فقط به پروتز نسبت داد.
حس نوک پستان
پیام عصبی ناشی از مکیدن نوزاد در آزادشدن هورمون‌های تولید و خروج شیر نقش دارد. کاهش حس نوک پستان پس از جراحی ممکن است این فرایند را تحت تأثیر قرار دهد، هرچند بخشی از عملکرد عصب‌ها گاهی با گذشت زمان بازمی‌گردد.
آیا سیلیکون پروتز وارد شیر مادر می‌شود؟
شواهد فعلی افزایش قابل توجه سیلیکون در شیر زنان دارای پروتز سیلیکونی را نشان نداده‌اند و پروتز سینه در فهرست موانع معمول شیردهی قرار ندارد. براساس مرور پزشکی InfantRisk درباره شیردهی پس از پروتز، سطح سیلیکون اندازه‌گیری‌شده در شیر مادران دارای پروتز بیشتر از زنان بدون پروتز نبوده است.
بااین‌حال، بهتر است از عبارت‌هایی مانند «صفر خطر» استفاده نشود؛ زیرا مطالعات پزشکی همیشه محدودیت دارند. در عمل، نگرانی مهم‌تر برای بیشتر مادران دارای پروتز، کافی‌بودن مقدار شیر و وزن‌گیری مناسب نوزاد است.
اگر احتمال پارگی پروتز، درد غیرعادی، تغییر ناگهانی شکل سینه یا توده وجود دارد، موضوع باید جداگانه توسط جراح یا متخصص پستان بررسی شود.
برنامه شیردهی بعد از پروتز سینه
پیش از زایمان
اگر باردار هستید و سابقه پروتز دارید، تا پیش از تولد این اطلاعات را آماده کنید:
- محل برش جراحی؛
- روی عضله یا زیر عضله بودن پروتز؛
- انجام یا عدم انجام لیفت و جابه‌جایی هاله؛
- کاهش یا تغییر حس نوک پستان؛
- هرگونه جراحی اصلاحی یا عارضه قبلی.
این اطلاعات را با ماما، متخصص اطفال و مشاور شیردهی آموزش‌دیده در میان بگذارید. در صورت دسترسی، بهتر است ارزیابی شیردهی پیش از تولد انجام شود تا برنامه پیگیری نوزاد از قبل مشخص باشد.
ساعت‌های نخست پس از تولد
در صورت مساعدبودن وضعیت مادر و نوزاد، تماس پوست با پوست و شروع زودهنگام شیردهی مفید است. نوزاد باید به شکل مؤثر سینه را بگیرد و نشانه‌های بلع بررسی شوند.
مکیدن طولانی بدون بلع کافی، درد شدید نوک پستان یا خوابیدن مداوم نوزاد پای سینه می‌تواند نشانه انتقال نامؤثر شیر باشد و باید ارزیابی شود.
دو تا سه روز نخست
تولید شیر براساس اصل عرضه و تقاضا افزایش می‌یابد؛ یعنی تخلیه مکرر و مؤثر سینه به بدن پیام تولید بیشتر می‌دهد. اگر نوزاد نمی‌تواند به‌خوبی شیر را خارج کند، ممکن است دوشیدن دستی یا استفاده اصولی از شیردوش در کنار تغذیه مستقیم لازم شود.
تعداد دفعات و مدت دوشیدن باید براساس وضعیت مادر، سن نوزاد و ارزیابی مشاور شیردهی تنظیم شود. استفاده نادرست از شیردوش یا قیف نامتناسب می‌تواند درد و آسیب نوک پستان ایجاد کند.
هفته‌های بعد
ملاک اصلی موفقیت، ظاهر سینه یا احساس پرشدن آن نیست. باید روند وزن‌گیری، هوشیاری، آب‌رسانی، زردی، دفع ادرار و مدفوع و کیفیت تغذیه نوزاد بررسی شود.
پروتکل پیگیری شیردهی آکادمی پزشکی شیردهی بر ارزیابی چفت‌شدن، انتقال شیر، وزن، آب‌رسانی و زردی نوزاد تأکید می‌کند. اگر این شاخص‌ها مناسب نباشند، برنامه تغذیه باید سریع اصلاح شود.
اگر بعد از پروتز شیر کم بود چه کنیم؟
کمبود شیر را نباید تنها از روی نرم‌بودن سینه، گریه نوزاد یا کوتاه‌بودن مدت هر وعده تشخیص داد. نخست باید انتقال واقعی شیر و روند رشد نوزاد بررسی شود.
مسیر مناسب شامل این مراحل است:
- چفت‌شدن و وضعیت قرارگیری نوزاد ارزیابی شود.
- بلع و انتقال شیر هنگام تغذیه بررسی شود.
- دفعات تغذیه و فاصله طولانی میان وعده‌ها اصلاح شود.
- در صورت نیاز، برداشت شیر با دست یا شیردوش افزایش پیدا کند.
- علت‌های دیگر مانند مشکلات تیروئید، بعضی داروها یا کمبود بافت غده‌ای بررسی شوند.
- وزن و وضعیت آب‌رسانی نوزاد توسط متخصص اطفال پیگیری شود.
- در صورت ناکافی‌بودن دریافت شیر، مکمل مناسب بدون تأخیر داده شود.
اگر مکمل لازم شد، مقدار و روش آن باید طوری تنظیم شود که هم نیاز تغذیه‌ای نوزاد تأمین شود و هم در صورت تمایل مادر، تحریک سینه ادامه پیدا کند.
داروها و گیاهان افزایش‌دهنده شیر نباید نخستین اقدام باشند. پروتکل داروهای افزایش شیر آکادمی پزشکی شیردهی تأکید می‌کند که پیش از استفاده از این ترکیبات باید علت کمبود شیر و میزان واقعی دریافت نوزاد بررسی شود.
چه علائمی بعد از عمل نیازمند تماس سریع با جراح هستند؟
در صورت مشاهده موارد زیر منتظر ویزیت بعدی نمانید:
- تب یا لرز؛
- درد رو به افزایش به‌جای کاهش تدریجی؛
- قرمزی یا تورمی که در حال گسترش است؛
- گرم‌شدن محسوس اطراف زخم؛
- خروج چرک، خونریزی غیرعادی یا بوی بد؛
- بازشدن لبه‌های زخم؛
- تغییر ناگهانی شکل یا موقعیت یک سینه؛
- تنگی نفس، درد قفسه سینه یا تورم ناگهانی.
چه علائمی هنگام شیردهی نیازمند بررسی فوری نوزاد هستند؟
- مکیدن بسیار ضعیف یا ناتوانی در بیدارماندن برای تغذیه؛
- شنیده‌نشدن بلع در بیشتر وعده‌ها؛
- کاهش محسوس ادرار یا نشانه‌های کم‌آبی؛
- زردی شدید یا رو به افزایش؛
- کاهش وزن بیش از حد انتظار یا وزن‌گیری نامناسب؛
- بی‌حالی، تب یا تغییر رفتار نوزاد.
در چنین شرایطی، تمرکز تنها بر افزایش شیر مادر کافی نیست و نوزاد باید توسط متخصص اطفال ارزیابی شود.
اشتباهات در مراقبت از اسکار و شیردهی
سؤالات متداول
آیا جای بخیه پروتز سینه کاملاً از بین می‌رود؟
خیر، نمی‌توان حذف کامل اسکار را تضمین کرد. در بسیاری از افراد، جای بخیه با گذشت زمان باریک‌تر، نرم‌تر و نزدیک‌تر به رنگ پوست می‌شود. محل برش، ژنتیک، عفونت، کشش زخم و مراقبت پس از عمل بر نتیجه اثر دارند.
بهترین پماد برای جای بخیه پروتز چیست؟
یک محصول واحد برای همه بهترین نیست. محصولات مبتنی بر سیلیکون بیش از بسیاری از روغن‌ها و کرم‌های گیاهی بررسی شده‌اند، اما باید فقط پس از بسته‌شدن کامل زخم و با اجازه جراح استفاده شوند.
آیا ویتامین E جای بخیه را محو می‌کند؟
برای محوشدن قطعی اسکار با ویتامین E شواهد قابل اتکایی وجود ندارد. این ماده در بعضی افراد نیز باعث التهاب یا حساسیت پوستی می‌شود. به همین دلیل، نباید خودسرانه روی اسکار تازه استفاده شود.
آیا برش دور هاله همیشه باعث کمبود شیر می‌شود؟
خیر. نتیجه به عمق و مسیر برش و میزان حفظ عصب‌ها و مجاری شیر بستگی دارد. بااین‌حال، برش اطراف هاله نسبت به برشی که از این ساختارها فاصله دارد، می‌تواند احتمال بیشتری برای کاهش تولید شیر داشته باشد.
آیا شیردوش به پروتز آسیب می‌زند؟
استفاده معمول و صحیح از شیردوش نباید به پروتز سالم آسیب بزند. انتخاب اندازه مناسب قیف و تنظیم قدرت مکش اهمیت دارد. درد شدید، تورم غیرعادی یا تغییر ناگهانی شکل سینه باید بررسی شود.
آیا می‌توان از یک سینه بیشتر شیر داد؟
مقدار تولید شیر در دو سینه ممکن است یکسان نباشد. گاهی یک سینه سهم بیشتری از تغذیه نوزاد را تأمین می‌کند؛ اما کافی‌بودن مجموع شیر باید براساس وضعیت و وزن‌گیری نوزاد ارزیابی شود.
آیا شیردهی باعث خراب‌شدن پروتز می‌شود؟
بارداری می‌تواند به دلیل افزایش حجم سینه و کشیدگی پوست، شکل سینه را تغییر دهد. این تغییرات الزاماً ناشی از خود شیردهی نیستند و در زنان بدون پروتز نیز رخ می‌دهند. تغییر فرم ظاهری با پارگی یا خرابی پروتز یکسان نیست.
خلاصه عملی
برای کاهش اسکار، ابتدا اجازه دهید زخم بدون عفونت و کشش اضافی بسته شود. سپس با تأیید جراح می‌توان مراقبت‌هایی مانند سیلیکون، ماساژ و محافظت از آفتاب را آغاز کرد. اگر اسکار از مرز زخم فراتر رفت، برجسته و دردناک شد یا علائم عفونت ایجاد شد، ارزیابی پزشکی لازم است.
برای شیردهی نیز داشتن پروتز به معنی ناتوانی قطعی نیست. محل برش، جای پروتز و جراحی‌های همراه می‌توانند مقدار شیر را تغییر دهند. بهترین کار این است که سابقه جراحی پیش از تولد اعلام شود و پس از زایمان، انتقال شیر و وزن‌گیری نوزاد از همان روزهای اول تحت نظر قرار گیرد.
عوارض این عمل زیبایی رو هم کاش درموردش مطلب میذاشتید:(
خیلی ممنون. در مورد عوارض این عمل هم کاش مطلب میذاشتید:(