12 نوع مختلف گردشگر که امروزه وجود دارد (انواع توریست)

همه گردشگران شبیه هم سفر نمی‌کنند. یک نفر ترجیح می‌دهد با کوله‌پشتی و بدون برنامه قبلی راهی یک شهر ناشناخته شود، فرد دیگری فقط با تور، هتل رزروشده و برنامه دقیق احساس راحتی می‌کند. بعضی افراد برای دیدن آثار هنری سفر می‌کنند و بعضی دیگر مهم‌ترین هدفشان کاهش هزینه‌های سفر است.

به همین دلیل «انواع گردشگر» را می‌توان از چند زاویه بررسی کرد؛ محل سفر، میزان برنامه‌ریزی، روحیه ماجراجویی، علایق و بودجه.

برای مثال، فردی که از تهران به شیراز سفر می‌کند گردشگر داخلی است، اما یک ایرانی که برای تعطیلات به استانبول می‌رود از دید ایران گردشگر خروجی و از دید ترکیه گردشگر ورودی محسوب می‌شود.

در ادامه ۱۲ نوع شناخته‌شده گردشگر را به زبان ساده معرفی می‌کنیم تا علاوه بر آشنایی با اصطلاحات گردشگری، ببینید سبک سفر خودتان به کدام گروه نزدیک‌تر است.

انواع گردشگر در یک نگاه

گردشگر دقیقاً به چه کسی گفته می‌شود؟

یک نکته مهم وجود دارد که معمولاً در مطالب فارسی نادیده گرفته می‌شود.

در اصطلاحات UN Tourism، بازدیدکنندگان می‌توانند داخلی، ورودی یا خروجی باشند. اگر سفر فرد شامل اقامت شبانه باشد، او «گردشگر» یا Overnight Visitor محسوب می‌شود؛ در مقابل کسی که بدون اقامت شبانه بازمی‌گردد، بازدیدکننده یک‌روزه است.

حالا با این تعریف سراغ انواع مختلف گردشگران برویم.

انواع گردشگر بر اساس محل سفر

1. گردشگر داخلی

گردشگر داخلی فردی است که در داخل کشور محل اقامت خود سفر می‌کند، اما از محیط معمول زندگی‌اش خارج می‌شود.

برای مثال فردی که در مشهد زندگی می‌کند و برای چند روز به جزیره قشم سفر می‌کند، گردشگر داخلی محسوب می‌شود.

طبق تعریف UN Tourism نیز گردشگری داخلی شامل فعالیت‌های یک بازدیدکننده مقیم در داخل کشور موردنظر است.

نمونه‌های ایرانی:

تهران ← یزد
مشهد ← کیش
تبریز ← اصفهان
شیراز ← شمال ایران

گردشگری داخلی معمولاً برای افرادی جذاب است که می‌خواهند بدون دردسرهای سفر خارجی، فرهنگ‌ها و مناطق متفاوت کشور خودشان را ببینند.

2. گردشگر ورودی

گردشگر ورودی یا Inbound Tourist فردی است که از کشور دیگری وارد مقصد می‌شود.

برای مثال اگر یک گردشگر آلمانی برای دیدن اصفهان، شیراز و یزد وارد ایران شود، از دید ایران یک گردشگر ورودی است.

بنابراین گردشگر ورودی را باید همیشه از دید کشور مقصد در نظر گرفت.

فرانسه → ایران = گردشگر ورودی برای ایران

ایران → ترکیه = گردشگر ورودی برای ترکیه

3. گردشگر خروجی

گردشگری خروجی دقیقاً از زاویه کشور مبدأ بررسی می‌شود.

اگر فردی ساکن ایران برای تعطیلات به ارمنستان، ترکیه، امارات یا هر کشور دیگری سفر کند، از دید ایران گردشگر خروجی محسوب می‌شود.

نکته جالب اینجاست که یک نفر می‌تواند همزمان خروجی و ورودی باشد.

مثلاً:

ایران ←ترکیه

از دید ایران: گردشگر خروجی

از دید ترکیه: گردشگر ورودی

این توضیح بسیار ساده‌تر از تعریف‌های پیچیده دانشگاهی است و تفاوت دو اصطلاح را روشن می‌کند.

انواع گردشگر بر اساس سبک سفر

از اینجا دسته‌بندی کمی متفاوت می‌شود. دیگر مقصد سفر مطرح نیست؛ بلکه نحوه سفر و میزان علاقه فرد به برنامه‌ریزی و ماجراجویی اهمیت پیدا می‌کند.

4. گردشگر Drifter

Drifter را می‌توان گردشگر آزاد، سرگردان یا بسیار ماجراجو دانست.

این افراد معمولاً:

• برنامه سفر بسیار انعطاف‌پذیری دارند
• به دنبال مناطق کمترشناخته‌شده هستند
• ارتباط با مردم محلی را دوست دارند
• کمتر سراغ تورهای آماده می‌روند
• تغییر ناگهانی برنامه سفر برایشان آزاردهنده نیست

فرض کنید فردی با کوله‌پشتی وارد جنوب ایران می‌شود و هنوز نمی‌داند فردا قرار است به قشم برود یا هرمز؛ چنین سبکی به Drifter نزدیک است.

مناسب کسانی است که می‌گویند: «بریم، آنجا تصمیم می‌گیریم!»

5. گردشگر Explorer

Explorer یا کاوشگر نیز عاشق کشف مکان‌های جدید است، اما برخلاف Drifter کمی بیشتر به امنیت و برنامه‌ریزی اهمیت می‌دهد.

او ممکن است بلیت، محل اقامت و وسیله رفت‌وآمد را از قبل مشخص کند، اما همچنان دوست دارد خودش مقصد را کشف کند.

برای مثال یک گردشگر Explorer ممکن است هتلش را در یزد رزرو کند، اما برای گشت‌وگذار در اطراف شهر برنامه تور نگیرد و خودش روستاها و جاذبه‌های منطقه را پیدا کند.

فرمول این مسافر تقریباً چنین است:

ماجراجویی + استقلال + کمی برنامه‌ریزی

6. توریست انبوه فردی

Individual Mass Tourist معمولاً سفر نسبتاً استانداردی دارد، اما همه‌چیز را الزاماً به یک تور واگذار نمی‌کند.

مثلاً خودش:

پرواز را رزرو می‌کند ← هتل را انتخاب می‌کند ← فهرست جاذبه‌ها را می‌سازد ← برنامه روزانه تعیین می‌کند

این مسافر استقلال را دوست دارد، اما معمولاً علاقه‌ای ندارد کاملاً بدون برنامه وارد مقصد شود.

اگر از آن دسته افرادی هستید که قبل از سفر ۲۰ تب مرورگر برای هتل، رستوران و جاذبه‌های شهر باز می‌کنید، احتمالاً به این گروه نزدیک هستید.

7. توریست انبوه سازمان‌یافته

این فرد بیشترین علاقه را به سفر برنامه‌ریزی‌شده دارد.

معمولاً موارد زیر از قبل مشخص هستند:

• بلیت
• هتل
• ساعت حرکت
• جاذبه‌ها
• وعده‌های غذایی
• راهنمای تور
• برنامه هر روز

تورهای گروهی نمونه واضح این سبک سفر هستند.

مزیت اصلی آن کاهش سردرگمی است؛ در مقابل انعطاف مسافر برای تغییر برنامه کمتر خواهد بود.

انواع گردشگر بر اساس شخصیت

8. گردشگر آلوسنتریک

گردشگران Allocentric معمولاً از کشف مقصدهای جدید، تجربه‌های متفاوت و کمی ریسک استقبال می‌کنند.

آنها به جای اینکه هر سال به همان مقصد قبلی برگردند، ترجیح می‌دهند نقطه‌ای تازه را تجربه کنند.

مثلاً به جای انتخاب یک شهر بسیار توریستی ممکن است سراغ یک روستا، منطقه کوهستانی یا جزیره کمترشناخته‌شده بروند.

نشانه‌های این گروه:

ماجراجویی زیاد
علاقه به مقصدهای جدید
استقلال بیشتر
ترس کمتر از ناشناخته‌ها

9. گردشگر سایکوسنتریک

Psychocentric را می‌توان در سوی دیگر این طیف قرار داد.

این گردشگران معمولاً:

• مقصدهای آشنا را ترجیح می‌دهند
• به امنیت و امکانات اهمیت زیادی می‌دهند
• از برنامه مشخص استقبال می‌کنند
• هتل و حمل‌ونقل مطمئن را ترجیح می‌دهند
• ممکن است چند بار به یک مقصد محبوب برگردند

اگر بعد از یک سفر خوب به کیش تصمیم می‌گیرید سال آینده هم دقیقاً همان هتل را رزرو کنید، این سبک به شما نزدیک‌تر است.

البته بیشتر افراد کاملاً در یکی از این دو گروه قرار نمی‌گیرند و بسته به مقصد و شرایط ممکن است رفتار متفاوتی داشته باشند.

انواع گردشگر بر اساس علاقه و بودجه

10. گردشگر هنری

برای بعضی افراد، دیدن هنر و فرهنگ دلیل اصلی سفر است.

گردشگر هنری ممکن است برای دیدن موارد زیر سفر کند:

• موزه
• گالری
• نمایشگاه هنری
• معماری
• جشنواره
• تئاتر
• اجرای موسیقی
• آثار تاریخی و فرهنگی

مثلاً کسی که بخش مهمی از سفرش به پاریس را به لوور اختصاص می‌دهد یا برای دیدن یک جشنواره هنری به شهر دیگری می‌رود، نمونه‌ای از این سبک گردشگری است.

11. گردشگر کوله‌گرد

Backpacker معمولاً با وسایل کمتر و استقلال بیشتر سفر می‌کند.

تصور عمومی این است که همه کوله‌گردها جوان و کم‌پول هستند، اما الزاماً این‌طور نیست.

ویژگی اصلی کوله‌گردی سبک سفر است:

وسایل محدود + آزادی بیشتر + جابه‌جایی آسان‌تر

کوله‌گردها معمولاً از حمل‌ونقل عمومی، هاستل‌ها، اقامتگاه‌های اقتصادی و برنامه‌های انعطاف‌پذیر بیشتر استفاده می‌کنند.

12. گردشگر اقتصادی

Budget Tourist بیش از هر چیز به نسبت هزینه به تجربه توجه می‌کند.

هدف او لزوماً «ارزان‌ترین سفر ممکن» نیست؛ بلکه تلاش می‌کند با بودجه مشخص تجربه بیشتری به دست آورد.

مثلاً ممکن است:

به جای تاکسی از مترو استفاده کند.

در هاستل یا اقامتگاه اقتصادی بماند.

بلیتش را زودتر بخرد.

رستوران‌های محلی را به رستوران‌های توریستی ترجیح دهد.

در فصل خلوت‌تر سفر کند.

گردشگر اقتصادی و کوله‌گرد شباهت زیادی دارند، اما یک تفاوت مهم وجود دارد؛ هر گردشگر اقتصادی کوله‌گرد نیست و هر کوله‌گرد نیز الزاماً با حداقل بودجه سفر نمی‌کند.

شما کدام نوع گردشگر هستید؟

یک تست خیلی سریع انجام دهید.

اگر بدون برنامه سفر را دوست دارید → Drifter

اگر ماجراجویی می‌خواهید اما کمی برنامه هم لازم دارید → Explorer

اگر همه‌چیز را خودتان از قبل رزرو می‌کنید → توریست انبوه فردی

اگر ترجیح می‌دهید تور همه‌چیز را مدیریت کند → توریست سازمان‌یافته

اگر همیشه دنبال مقصد جدید هستید → آلوسنتریک

اگر مقصدهای آشنا و مطمئن را دوست دارید → سایکوسنتریک

اگر موزه، معماری و جشنواره اولویت شماست → گردشگر هنری

اگر با یک کوله می‌توانید راه بیفتید → کوله‌گرد

اگر قبل از سفر حساب همه هزینه‌ها را می‌کنید → گردشگر اقتصادی

البته در دنیای واقعی لازم نیست فقط یکی از این موارد باشید. ممکن است در سفر داخلی Explorer باشید و برای سفر خارجی یک تور کاملاً برنامه‌ریزی‌شده را ترجیح دهید.

انواع گردشگر در یک نگاه

سوالات رایج درباره انواع گردشگر

تفاوت گردشگر داخلی و گردشگر ورودی چیست؟

گردشگر داخلی در کشور محل اقامت خودش سفر می‌کند، اما گردشگر ورودی فردی است که از کشور دیگری وارد مقصد شده است.

تفاوت گردشگر ورودی و خروجی چیست؟

موضوع فقط زاویه نگاه است. فردی که از ایران به ایتالیا سفر می‌کند، برای ایران گردشگر خروجی و برای ایتالیا گردشگر ورودی محسوب می‌شود.

آیا کوله‌گرد همان گردشگر اقتصادی است؟

نه الزاماً. کوله‌گردی بیشتر یک سبک سفر سبک و مستقل است، درحالی‌که گردشگری اقتصادی بر کنترل هزینه‌ها تمرکز دارد.

ماجراجوترین نوع گردشگر کدام است؟

در دسته‌بندی این مقاله، Drifter و گردشگر آلوسنتریک بیشترین تمایل را به تجربه مقصدهای جدید و سفرهای کمتر برنامه‌ریزی‌شده دارند.

آیا یک نفر می‌تواند چند نوع گردشگر باشد؟

بله. این دسته‌بندی‌ها الزاماً مرزهای کاملاً جداگانه ندارند. یک فرد می‌تواند هم کوله‌گرد، هم گردشگر اقتصادی و هم Explorer باشد.

جمع‌بندی

شناخت انواع گردشگر فقط یک بحث دانشگاهی نیست. وقتی سبک سفر خودتان را بشناسید، انتخاب مقصد، محل اقامت، همسفر و حتی نوع برنامه‌ریزی بسیار ساده‌تر می‌شود.

اگر عاشق اتفاق‌های غیرمنتظره هستید، احتمالاً سبک Drifter یا Explorer برایتان جذاب‌تر است. اگر امنیت و برنامه دقیق را ترجیح می‌دهید، به گردشگران سازمان‌یافته نزدیک‌تر هستید. اگر هزینه سفر اولویت اصلی شماست، سبک اقتصادی و اگر هنر و فرهنگ دلیل اصلی سفر شماست، گردشگری هنری انتخاب طبیعی‌تری خواهد بود.

در نهایت یک سؤال باقی می‌ماند:

اگر همین فردا فرصت یک سفر رایگان داشته باشید، ترجیح می‌دهید همه‌چیز از قبل برنامه‌ریزی شده باشد یا فقط یک بلیت بگیرید و بقیه مسیر را در سفر تصمیم بگیرید؟

جواب شما چیزهای زیادی درباره نوع گردشگری‌تان می‌گوید.